مطالعات سفره آبرفتی حوضه آبریز جنوب البرز شامل مناطق ورامین، تهران، کرج، هشتگرد و قزوین
25 06 1965
admin
0
مطالعات سفره آبرفتی حوضه آبریز جنوب البرز شامل مناطق ورامین، تهران، کرج، هشتگرد و قزوین

            منطقه مورد مطالعه از قزوین تا طهران با سطحی معادل 24350 کیلومترمربع (شامل 01400 کیلومترمربع دشت و باطلاق) به لحاظ موقعیت ممتاز جغرافیایی و مواصلاتی از زمان دولت مادها مورد توجه بوده است.این منطقه در زیرحوضه رودخانه شور و حوضه آبریز دریاچه نمک و دریاچه قم قرار گرفته است.

بهترین مخازن آبهای زیرزمینی منطقه را آبرفت ها تشکیل داده اند که از نظر وسعت وضخامت موقعیت ویژه ای دارند. از قدیم الایام این دشت توسط بیش از 2000 رشته قنات با حجمی بالغ بر 0.8 تا 1 میلیارد متر مکعب در سال بهره برداری میشده است. با توجه به رشد حفر چاه های عمیق و نیمه عمیق از سال 1340 و با وجود بیش از 7150 حلقه چاه و 1074 رشته قنات در سال 1352، سالانه بیش از 59/2 میلیارد مترمکعب از آب آن مورد بهره برداری قرار می گیرد که باعث افت سطح آب زیرزمینی در دشت های قزوین، کرج، شهریار و ورامین شده است. این سفره آب زیرزمینی در اثر حرکات تکتونیکی بوجود آمده که با حداکثر ضخامت 500 متر مانند یک سد زیرزمینی در دشت عمل می نماید و متجاوز از 90 میلیارد متر مکعب از آب های زیرزمینی در این مخازن مدفون است. شبکه هیدروگرافی اطراف دشت بهترین شرایط تغذیه آبخوان را فراهم کرده و در ترسالی ها بیشتر جریانات سطحی در زیرزمین ذخیره می شوند. با توجه به محاسبات بیلان هیدروکلیماتولوژی متوسط حجم بارش سالانه در منطقه بالغ بر 9 میلیارد مترمکعب، جمع رواناب حاصل از آن بالغ بر 79/1 میلیارد مترمکعب است.

اگرچه منطقه مورد مطالعه از نظر هیدرولوژی به 9 واحد تقسیم شده است، ولی بررسی های انجام شده نشان می دهد که می توان منطقه را به دو آبخوان بزرگ تقسیم نمود. آبخوان اول از دشت زنجان ابهر تا اشتهارد شامل 6 واحد هیدرولوژی، و آبخوان دوم از کرج تا ورامین شامل 3 واحد هیدرولوژی می شود. این نظریه موضوع بحث جدیدی را در باب آب های زیرزمینی باز می کند.  )نقشه A)